uitleg

Manische Depressieve Stoornis, ofwel Bipolaire Stoornis. Wat is het?
administrator
Beheerder
Berichten: 143
Lid geworden op: di 18 mar 2014, 20:59

uitleg

Berichtdoor administrator » wo 09 apr 2014, 09:31

Iemand met een bipolaire stoornis maakt manische of hypomane perioden en depressieve perioden door, afgewisseld met symptoomvrije perioden.
Met je hoofd in de wolken lopen en bruisen van energie, in zo’n bui is iedereen weleens. Ook een sombere bui kent iedereen wel. De meeste mensen weten dat zulke stemmingen niet eeuwig duren. Pieken en dalen horen nu eenmaal bij het leven. Bij sommige mensen zijn de pieken echter extreem hoog en de dalen donker en diep. Tijdens de extreme pieken ((hypo)manie) zijn deze mensen opvallend druk en actief. Ze denken de hele wereld aan te kunnen. Daar kunnen perioden van ernstige depressie tegenover staan. De uitgelatenheid en energie hebben dan plaatsgemaakt voor grote somberheid en futloosheid. Mensen die last hebben van deze ontregeling van de stemming kunnen lijden aan een bipolaire stoornis.
De bipolaire stoornis, ook wel manisch-depressieve stoornis genoemd, begint meestal in de vroege volwassenheid. De frequentie en de ernst van de pieken en dalen kan per persoon erg verschillen, maar de stoornis heeft in de meeste gevallen een grote invloed op het welbevinden en functioneren.

Kenmerken:
Vrijwel alle mensen met een bipolaire stoornis hebben last van perioden van (hypo)manie en perioden van depressie.
Minder vaak hebben zij ook last van gemengde episoden.

Hieronder leest u meer over de verschijnselen.

Kenmerken van een manische episode:

Een manische episode is een duidelijk herkenbare periode met een voortdurend verhoogde of prikkelbare stemming. Deze periode houdt minstens een week aan (of elke duur in het geval ziekenhuisopname noodzakelijk is).
In hun manische periode vertonen mensen minstens drie van de volgende verschijnselen:
De persoon heeft opgeblazen gevoel van eigenwaarde of grootheidsideeën;
De persoon heeft een afgenomen behoefte aan slaap (bijvoorbeeld: voelt zich uitgerust na slechts drie uur slaap);
De persoon is spraakzamer dan gebruikelijk of heeft drang om te spreken;
De persoon ervaart drukke, jagende gedachten;
De persoon is makkelijker afgeleid dan gewoonlijk;
De persoon onderneemt meer doelgerichte activiteiten (dit kan zowel sociaal, op het werk of op school, of seksueel zijn) of psychomotorische agitatie (lichamelijke rusteloosheid; iemand beweegt meer en onrustiger).
De persoon houdt zich overmatig bezig met aangename activiteiten waarbij een grote kans bestaat op pijnlijke gevolgen (bijvoorbeeld ongeremd koopwoede, seksuele indiscreties, of zakelijk onverstandige investeringen).
Een manische periode zorgt verder voor één of meer van de volgende zaken:
Duidelijke beperkingen op het gebied van werk, normale sociale activiteiten of relaties met anderen;
De manische periode maakt ziekenhuisopname noodzakelijk om schade voor zichzelf of anderen te voorkomen;
Er is sprake van psychotische kenmerken
Tijdens een manische periode verliezen mensen het zicht op de realiteit. Ze kopen dingen die ze niet kunnen betalen of sluiten zakelijke overeenkomsten af met onverantwoorde financiële risico’s. Problemen zien ze niet, ook al signaleert de omgeving die wel degelijk. Op waarschuwingen reageren ze geprikkeld en afwijzend: ‘Ik ben toch niet gek?!’. Zelf hebben ze vaak niet door dat ze zich anders gedragen dan normaal. Aan het einde van de manische periode zijn ze meestal lichamelijk en emotioneel uitgeput. Sommige mensen krijgen tijdens een manische periode last van een manische psychose met wanen en hallucinaties.

Kenmerken van een hypomane episode:

Iemand die een hypomane episode doormaakt, maakt net als iemand in een manische episode, een duidelijk herkenbare periode door met een voortdurend verhoogde of prikkelbare stemming. Bij een hypomane periode houdt deze minstens vier dagen aan.
In een hypomane periode vertonen mensen minstens drie van de volgende verschijnselen:
De persoon heeft opgeblazen gevoel van eigenwaarde of grootheidsideeën;
De persoon heeft een afgenomen behoefte aan slaap (bijvoorbeeld: voelt zich uitgerust na slechts drie uur slaap);
De persoon is spraakzamer dan gebruikelijk of heeft drang om te spreken;
De persoon ervaart drukke, jagende gedachten;
De persoon is makkelijker afgeleid dan gewoonlijk;
De persoon onderneemt meer doelgerichte activiteiten (dit kan zowel sociaal, op het werk of op school, of seksueel zijn) of psychomotorische agitatie (lichamelijke rusteloosheid; iemand beweegt meer en onrustiger).
De persoon houdt zich overmatig bezig met aangename activiteiten waarbij een grote kans bestaat op pijnlijke gevolgen (bijvoorbeeld ongeremd koopwoede, seksuele indiscreties, of zakelijk onverstandige investeringen).
Anders dan bij een manische episode, is een hypomane episode niet ernstig genoeg om duidelijke beperkingen in het sociaal of beroepsmatig functioneren te veroorzaken. Ook is ziekenhuisopname niet noodzakelijk, en zijn er geen psychotische verschijnselen.
Een hypomane episode is weliswaar minder extreem dan een manische episode, maar de episode gaat wel samen met een onmiskenbare verandering in het gedrag van de persoon. Dit gedrag is niet karakteristiek voor hem of haar (wanneer hij of zij symptoomvrij is).

Kenmerken van een depressieve periode:

In hun depressieve periode vertonen mensen vaak meerdere van de volgende verschijnselen:
Ze zijn erg besluiteloos.
Ze zijn dodelijk vermoeid.
Ze voelen zich niets waard.
Ze hebben geen enkele belangstelling meer voor anderen, voor hobby’s of voor de gewone dingen van het leven.
Ze hebben problemen met concentratie.
Ze krijgen lichamelijke klachten.
Ze hebben gebrek aan eetlust.
Ze hebben slaapproblemen.
Soms hebben ze de wens om dood te zijn.

Gemengde episode:

Wanneer iemand een gemengde episode doormaakt, heeft iemand dagelijks last van symptomen die horen bij zowel een manische als een depressieve episode. Deze symptomen duren minstens een week.

Moeilijk te herkennen:

Het kan jaren duren voordat de bipolaire stoornis wordt herkend. Dit komt doordat de eerste verschijnselen vaak niet erg opvallen. Maar ook doordat meerdere perioden elkaar eerst afgewisseld moeten hebben. Bovendien zoeken mensen met deze stoornis meestal alleen hulp wanneer ze depressief zijn. Tijdens een (hypo)manie voelen ze zich immers vaak prima. Verder is de bipolaire stoornis soms moeilijk te onderscheiden van sommige andere psychische stoornissen. Deze zaken maakt de stoornis moeilijk te herkennen. In Nederland zijn er daardoor nog veel mensen bij wie niet de juiste diagnose is gesteld.

Oorzaken:

Het is niet mogelijk om te voorspellen wie wel of niet een bipolaire stoornis zal krijgen. Er is niet specifiek één oorzaak aan te wijzen. Wel zijn er verschillende risicofactoren.

Erfelijke factoren spelen een belangrijke rol bij het ontstaan van de bipolaire stoornis. Kinderen met een ouder met de bipolaire stoornis krijgen niet automatisch ook deze stoornis, maar ze hebben er wel een grotere kans op (10 tot 20 %).
Ook sociale en omgevingsfactoren kunnen een risicofactor zijn. Zo hebben bijvoorbeeld volwassenen die cannabis gebruiken vijf keer zoveel kans dat een bipolaire stoornis zich ontwikkeld.
Maar ook traumatische jeugdervaringen, zoals mishandeling en verwaarlozing, verhogen de kans op een bipolaire stoornis. Daarbij maken trauma’s op jonge leeftijd dat de vooruitzichten van de stoornis minder gunstig zijn: er is dan sprake van meer en ernstigere episoden van manie of depressie.