Psycho educatie

Er zijn veel behandelmethoden, hier vind je er een aantal.
administrator
Beheerder
Berichten: 150
Lid geworden op: di 18 mar 2014, 20:59

Psycho educatie

Berichtdoor administrator » wo 09 apr 2014, 09:54

Wanneer je een diagnose krijgt begint er vaak een zoektocht naar de juiste behandeling.
Vaak zal dit een combinatie zijn van diverse methodes, afhankelijk van waar jij je ook goed bij voelt en wat het beste werkt.

Één daarvan kan zijn psycho-educatie:
Psycho-educatie wordt in de Richtlijn Bipolaire Stoornissen van de NVvP aanbevolen als regulier onderdeel van de behandeling van bipolaire patiënten. Het betreft een systematisch uitgevoerd voorlichtingsprogramma aan patienten en familieleden, waarin interactief aandacht wordt besteed aan symptomen, beloop, vroege herkenning en omgang met bipolaire stoornis.

Inleiding

De effectiviteit van medicamenteuze behandeling van bipolaire stoornissen is helaas beperkt. Ondanks medicamenteuze behandeling blijft 40-50% van de patiënten last houden van syndromale of subsyndromale symptomen, meestal van depressieve aard. Bij een groot aantal patiënten is de kans op terugval, ondanks behandeling met stemmingsstabilisatoren, aanzienlijk. Als laatste komt 30 tot 60% van patiënten ondanks medicamenteuze therapie niet terug op het oude niveau van sociaal en maatschappelijk functioneren.

Beperkte effectiviteit van psychofarmacologische behandeling is niet uniek voor bipolaire stoornissen. Ook bij andere chronisch recidiverende psychiatrische stoornissen zoals schizofrenie wordt eenzelfde effectiviteit van psychofarmaca gevonden. Bij bipolaire stoornissen is daarom net zoals bij schizofrenie het gecombineerd gebruik van zowel biologische als niet biologische behandelingsvormen zinvol voor optimale terugvalpreventie en daarmee de algehele prognose te verbeteren. Psycho-educatie wordt in de huidige Richtlijn Bipolaire Stoornissen van de NVvP aanbevolen als een regulier onderdeel van behandeling dat voor alle patiënten met de diagnose MDS beschikbaar moet zijn.

Psycho-educatie in groepsverband bij de bipolaire stoornis zoals wij die kennen in Nederland, is een systematisch uitgevoerd voorlichtingsprogramma, waarin aandacht wordt besteed aan symptomen, beloop, vroege herkenning en omgang met de bipolaire stoornis in het dagelijks leven. Er moet sprake zijn van een interactief proces tussen tenminste de hulpverlening en de patiënt. Het blijkt een krachtig middel te zijn om betrokkenen en familieleden effectief bij een behandeling te betrekken. Deze cursus over de Manisch-Depressieve Stoornis (MDS) is voor patiënten, hun familieleden en betrokkenen in Nederland pas beschikbaar geworden nadat hun belangenvereniging, de Vereniging voor Manisch Depressieven en Betrokkenen (VMDB) zich begin jaren negentig actief ging inzetten om de cursus Psycho-educatie over MDS voor patiënten en betrokkenen in het gehele land beschikbaar te maken. De VMDB benaderde hiervoor actief GGZ-instellingen met het dringende verzoek deze behandelvorm in het behandelpakket op te nemen.

Deze cursus is onderzocht op effectiviteit, in de zin van het verminderen van hoge EE, middels een wachtlijst gecontroleerde onderzoeksopzet. Deze vorm van psycho-educatie bleek in vergelijking met de referentiegroep (wachtlijst voor de cursus) een significante vermindering van hoge mate van Expressed Emotion (EE) te bewerkstelligen.

De training van hulpverleners voor deze cursus werd en wordt nog steeds in samenspraak met de VMDB jaarlijks landelijk georganiseerd door de ontwerpers van de cursus.

Doelen van de cursus voor patiënten en betrokkenen

Het doel van de cursus is drieledig. De cursus is in de eerste plaats bedoeld om patiënten en betrokkenen te informeren over MDS. Een tweede doel is met de deelnemers te bekijken op welke manier men met deze ziekte kan omgaan. Tenslotte is de (h)erkenning van de behoefte aan steun en acceptatie van ziekte bij patiënten en betrokkenen een belangrijk derde doel.

Informatieverstrekking – Tijdens de eerste drie bijeenkomsten ligt de nadruk op verstrekking van direct ziektegebonden informatie. Hierbij komen onder andere symptomen, beloop (ziektebeloop kaart), stemmingsstabilisatoren, prevalentie en etiologie aan bod. Gedurende en na het bespreken van deze onderwerpen is er veel ruimte voor vragen en discussie. Na afloop van elke bijeenkomst krijgen de deelnemers een verslag met de informatie die tijdens de bijeenkomst is verstrekt. De verslagen zijn geschreven in eenvoudige taal waarbij het gebruik van vakjargon wordt vermeden, zoals onder andere aanbevolen door Leff e.a. (1989). De cursisten lezen dit verslag thuis door en de volgende bijeenkomst begint met een korte bespreking van het verslag. Bij een aantal onderwerpen wordt aanvullende literatuur verstrekt. Voor deelnemers die meer over MDS willen lezen, is in het cursusboek tevens een literatuurlijst opgenomen.

Leren hanteren van MDS – Tijdens de laatste drie bijeenkomsten wordt op een interactieve wijze ingegaan op ervaringen met de ziekte en manieren van omgang ermee, aan de hand van problematiek die door de deelnemers wordt ingebracht. Zo worden tijdens de vierde bijeenkomst herkenning van en omgang met vroege signalen van de ziekte besproken (een zogenaamd noodplan of crisisplan). Door middel van huiswerkopdrachten worden eventuele prodromale verschijnselen geïnventariseerd door de patiënten en betrokkenen afzonderlijk. Deze worden vergeleken en de verschillen worden besproken.

Vervolgens gaan de deelnemers bij zichzelf na hoe ze het uitbreken van een nieuwe ziekteperiode kunnen voorkomen c.q. de schade bij het eventuele uitbreken ervan kunnen beperken. Hierbij wordt onder andere gebruik gemaakt van succesvolle interventies tijdens eerdere decompensaties. Het leren hanteren van medicatie vormt daarbij een onderdeel van de strategie. Medicatiegebruik komt opnieuw aan de orde in de vijfde bijeenkomst. De nadruk ligt nu op het gebruik van antidepressiva en antipsychotica.

Voor de laatste bijeenkomst wordt een contactpersoon van de VMDB uitgenodigd. Deze geeft informatie over het doel en de activiteiten van deze vereniging. Daarnaast wordt besproken of en hoe de deelnemers als zelfhulpgroep met elkaar in contact kunnen blijven na het beëindigen van de cursus, dan wel of er behoefte is aan contact via lotgenotengroepen van de VMDB.

Steun – Een belangrijk doel van de cursus is patiënten en betrokkenen in contact te brengen met lotgenoten. De psycho-educatie in een groep heeft wat dat betreft veel voordelen. De deelnemers zien dat zij niet de enigen zijn die met dergelijke problemen kampen en zij kunnen elkaar steunen en troosten. Deelnemers kunnen elkaar vanuit eigen ervaring van advies dienen. Om dit aspect van onderlinge steun te bevorderen wordt gestreefd naar een informele en ontspannen sfeer in de groep.